Η επιβολή << φρένου >> στην έκδοση νέων αδειών βραχυχρόνιας μίσθωσης στις τρεις πρώτες Δημοτικές Κοινότητες της Αθήνας φαίνεται να έχει περιορίσει αισθητά τον ρυθμό επέκτασης της αγοράς των καταλυμάτων τύπου Airbnb. Αυτό προκύπτει από τα πρώτα επίσημα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Βιώσιμου Τουρισμού, που λειτουργεί μέσω της Αναπτυξιακής Αθήνας, στο πλαίσιο της πρώτης επικαιροποίησης της << Μελέτης Φέρουσας Τουριστικής Ικανότητας >> για την περίοδο ( 2018 – 2025 ).
Τα στοιχεία δείχνουν ότι, ενώ την περίοδο 2023 – 2024 ο αριθμός των καταλυμάτων αυξανόταν με ετήσιο ρυθμό 18% έως 20%, την περίοδο 2024 – 2025 η αύξηση περιορίστηκε σημαντικά, διαμορφούμενη μεταξύ 1,7% και 5,4%. Παρά τη σαφή επιβράδυνση, η μελέτη υπογραμμίζει ότι η τουριστική πίεση δεν έχει ακόμη αποκλιμακωθεί, καθώς το ήδη εκτεταμένο απόθεμα ακινήτων που διατίθεται για βραχυχρόνια μίσθωση παραμένει ενεργό, διατηρώντας τη δραστηριότητα σε υψηλά επίπεδα.
Η Αθήνα υπό αυξανόμενη τουριστική πίεση
Τα στοιχεία της περιόδου 2018 – 2025 καταδεικνύουν ότι η τουριστική δραστηριότητα έχει πλέον ξεπεράσει αισθητά τα προ πανδημίας επίπεδα.
Μονάδες διαμονής: Το 2025 ανήλθαν σε 19.071 (έναντι 14.288 το 2018). Διαθέσιμες κλίνες: Ξεπέρασαν τις 105.000, σημειώνοντας αύξηση 24,3%. Καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης: Έφτασαν τις 18.769 μονάδες (+ 33,5% από το 2018 και +60% από το 2021). Ξενοδοχειακός κλάδος: Κατέγραψε αύξηση 29,1% στο ίδιο διάστημα.
Την αυξανόμενη τουριστική πίεση αποτυπώνουν με σαφήνεια οι δείκτες έντασης. Μέσα στην τελευταία οκταετία, οι διανυκτερεύσεις ανά κάτοικο αυξήθηκαν κατά 183,7%, σχεδόν τριπλασιάζοντας το σχετικό μέγεθος, ενώ οι τουρίστες ανά κάτοικο κατέγραψαν άνοδο 142,2%. Το ιστορικό κέντρο της πόλης, και ειδικότερα η 1η Δημοτική Κοινότητα, εξακολουθεί να συγκεντρώνει το μεγαλύτερο βάρος της τουριστικής δραστηριότητας, φιλοξενώντας σχεδόν το 60% των συνολικών τουριστικών κλινών της Αθήνας. Την ίδια στιγμή, το Εμπορικό Κέντρο έχει τριπλασιάσει τα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης, ενώ η δυναμική της αγοράς επεκτείνεται πλέον με έντονους ρυθμούς και σε γειτονιές όπως το Κουκάκι και τα Εξάρχεια.
Λύσανδρος Τσιλίδης: << Δεν τέθηκαν κανόνες εξ αρχής >>
Ο Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ελληνικών Συνδέσμων Γραφείων Ταξιδιών και Τουρισμού ( FedHATTA ), Λύσανδρος Τσιλίδης, σχολίασε τα ευρήματα της μελέτης του Δήμου Αθηναίων και τοποθετήθηκε για τις διαχρονικές ευθύνες της πολιτείας και τις επιπτώσεις στην κατοικία.
<< Όποια μελέτη και έρευνα δημοσιοποιεί στοιχεία, είναι λογικό να βασίζεται σε κάποια πραγματικά δεδομένα. Ωστόσο, επειδή έχουν ενταχθεί πάρα πολλά ακίνητα στη βραχυχρόνια μίσθωση, έχουν λιγοστέψει οι ελπίδες μας για ανάκαμψη, λόγω της έντασης του φαινομένου >>, δήλωσε ο κ. Τσιλίδης.
Ο ίδιος έθεσε το κοινωνικό και οικιστικό αποτύπωμα του φαινομένου: << Το ουσιαστικό ερώτημα είναι, με ποιο καθεστώς λειτουργούν τα υφιστάμενα ακίνητα και πως θα μπορέσει να καλυφθεί το οικιστικό πρόβλημα των κατοίκων των μεγάλων πόλεων; Διότι, εάν κάποια στιγμή αυξήθηκαν τα μισθώματα, η βασική αιτία ήταν η ραγδαία εξάπλωση της βραχυχρόνιας μίσθωσης. Για όλα αυτά θα έπρεπε να έχει μεριμνήσει προληπτικά ο νομοθέτης, το κράτος και οι αρμόδιοι φορείς. Εδώ και μια δεκαετία τους προτείναμε συγκεκριμένα μοντέλα ανάπτυξης, αλλά κανείς δεν άκουγε. Και τώρα τι λέγεται; >>
Παράλληλα, στηλίτευσε την απουσία έγκαιρου σχεδιασμού χρήσεων γης:
<< Πολύ καιρό πριν, όφειλαν να έχουν οριοθετήσει συγκεκριμένες ζώνες και περιοχές. Περιοχές όπως του Ψυρρή, το Γκάζι, το Κουκάκι ή τα Εξάρχεια αποτελούνταν από κατοικήσιμα κτίρια. Γιατί δεν φρόντισαν να τα αξιοποιήσουν εγκαίρως για κατοικίες; Αντίθετα, μετατράπηκαν σε ακίνητα βραχυχρόνιας μίσθωσης και πωλούνται σε αλλοδαπούς επενδυτές. Οι ευθύνες, επομένως, ανήκουν σε άλλους, καθώς δεν τέθηκαν κανόνες εξ αρχής >>.
Καταλήγοντας, ο κ. Τσιλίδης ξεκαθάρισε τη διαχωριστική γραμμή μεταξύ του οργανωμένου τουρισμού και των μεμονωμένων μισθώσεων: << Εμείς που ασχολούμαστε με τον οργανωμένο τουρισμό δεν έχουμε καμία απολύτως σχέση με αυτή τη διαδικασία. Δεν παρέχουμε τέτοιου είδους υπηρεσίες, διότι ένα κατάλυμα βραχυχρόνιας μίσθωσης δεν αποτελεί μία οργανωμένη μονάδα στην οποία μπορείς να απευθυνθείς αν συμβεί κάτι. Το να διατηρείς 10 διαφορετικούς πελάτες σε 10 διαφορετικά σπίτια συνιστά μεμονωμένη δραστηριότητα. Αρνούμαστε να προσφέρουμε τέτοιες υπηρεσίες, καθώς δεν συνάδουν με το επίπεδο παροχών που εγγυάται ο οργανωμένος τουρισμός >>.
