Μια ιδιαίτερη και λαμπρή ημέρα ξημέρωσε για την Ορθοδοξία σήμερα, Δευτέρα 2 Φεβρουαρίου, καθώς η Εκκλησία τιμά την Υπαπαντή του Κυρίου και Θεού και Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού.
Πρόκειται για μια δεσποτική και θεομητορική εορτή με βαθύτατο θεολογικό περιεχόμενο, η οποία συνοδεύεται και από τις ευχές για όσους και όσες γιορτάζουν την ονομαστική τους εορτή. Σύμφωνα με το εορτολόγιο, τα ονόματα που δέχονται σήμερα ευχές είναι η Υπαπαντή, η Μαρουλία, η Μαρούλα, καθώς και η Ρούλα.
Το ιστορικό και πνευματικό υπόβαθρο της ημέρας καταγράφεται λεπτομερώς από τον Ευαγγελιστή Λουκά στο δεύτερο κεφάλαιο του Ευαγγελίου του. Το γεγονός έλαβε χώρα ακριβώς σαράντα ημέρες μετά τη Γέννηση του Ιησού, θεμελιώνοντας την παράδοση που τηρείται έως και σήμερα για τον «σαραντισμό» των βρεφών. Υπακούοντας πιστά στον Μωσαϊκό νόμο, η Παρθένος Μαρία, αφού ολοκλήρωσε τον προβλεπόμενο χρόνο καθαρισμού μετά τον τοκετό, μετέβη μαζί με τον Ιωσήφ στον Ναό της Ιερουσαλήμ. Σκοπός της επίσκεψης ήταν η τυπική αφιέρωση του βρέφους στον Θεό, καθώς σύμφωνα με τις γραφές κάθε πρωτότοκο αρσενικό παιδί έπρεπε να αφιερώνεται στον Κύριο («πάν άρσεν διανοίγον μήτραν άγιον τω Κυρίω κληθήσεται»).
Κατά την ιερή αυτή διαδικασία, η Αγία Οικογένεια προσέφερε τη θυσία που αντιστοιχούσε στους φτωχότερους λαούς της εποχής, η οποία αποτελούνταν από ένα ζευγάρι τρυγόνια ή δύο μικρά περιστέρια. Η στιγμή όμως που σφράγισε την ημέρα ήταν η συνάντηση με τον σεβάσμιο και υπερήλικα Συμεών. Ο δίκαιος Γέροντας, φωτισμένος από το Άγιο Πνεύμα, υποδέχθηκε το Θείο Βρέφος στην αγκαλιά του, αναγνωρίζοντας στο πρόσωπό του τον Σωτήρα του κόσμου. Αυτή η «Υπαπαντή», δηλαδή η συνάντηση/υποδοχή, αποτελεί την τρανή απόδειξη πως ο Ιησούς Χριστός δεν ήρθε στον κόσμο για να καταργήσει τον Μωσαϊκό νόμο, διαψεύδοντας τους ισχυρισμούς των Φαρισαίων και των Γραμματέων, αλλά αντιθέτως ήρθε για να τον συμπληρώσει και να τον τελειοποιήσει.
Η αίγλη της εορτής διατηρήθηκε αμείωτη μέσα στους αιώνες, αποκτώντας ιδιαίτερη λαμπρότητα στα χρόνια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Ιστορικές αναφορές επιβεβαιώνουν ότι κατά την ολονυκτία της Υπαπαντής στην Κωνσταντινούπολη, υπήρχε το έθιμο οι Βασιλείς να παρευρίσκονται με ευλάβεια στον περίφημο Ναό των Βλαχερνών. Η συγκεκριμένη συνήθεια δεν ήταν απλώς τυπική, αλλά αποτελούσε μέρος της αυτοκρατορικής εθιμοτυπίας και θρησκευτικής ευλάβειας που διατηρήθηκε ζωντανή μέχρι και τις τελευταίες στιγμές της βυζαντινής αυτοκρατορίας.
Σάββατο 22 Φεβρουαρίου 2025 σήμερα και σύμφωνα με το εορτολόγιο γιορτάζουν τα εξής ονόματα: Θαλάσσιος, Θαλάσσης, Θάλασσα, Θαλασσινή, Θαλασσιά, Θαλασσία.
Όσιοι Θαλάσσιος και Λιμναίος
Οι Όσιοι Θαλάσσιος και Λιμναίος αναφέρονται από τον Θεοδώρητο Κύρου και στο Συναξάριον της Κωνσταντινουπόλεως.
Ο Όσιος Θαλάσσιος είχε ασκητήριο επάνω σ’ ένα μικρό βουνό ενός χωρίου της Κύρου που ονομαζόταν Tιλλίμας. Εκεί προσευχόταν, μελετούσε και καλλιεργούσε ένα μικρό, εύφορο αγροτεμάχιο. Επίσης, κατέβαινε στα κοντινά χωριά και δίδασκε το λόγο του Θεού.
Ο Λιμναίος, νεώτερος από το Θαλάσσιο, όταν άκουσε γι’ αυτόν, ήλθε κοντά του και πήρε από τον καλό αυτό διδάσκαλο υπόδειγμα γνήσιας και αληθινής μοναχικής ζωής. Μετά την κοίμηση του Οσίου Θαλασσίου κατέφυγε στον Όσιο Μάρωνα (τιμάται 14 Φεβρουαρίου), του οποίου τον βίο μιμήθηκε. Ανέβηκε στην κορυφή του όρους που ήταν κοντά στην πόλη Ταργάλα και περιέφραξε με ξερόλιθους ένα τόπο μέσα στον οποίο διέμενε ασκητικά, άστεγος, επί τριάντα οκτώ ολόκληρα χρόνια, εκτεθειμένος στο ψύχος και στον καύσωνα. Ο Άγιος Θεός τον αξίωσε του χαρίσματος της θαυματουργίας.
Όμως, η μεγαλύτερη δόξα του Λιμναίου είναι η εργασία που κατέβαλε για τους τυφλούς. Έκτισε κοντά στο κελί του και άλλα κελλιά, που ανέδειξε άσυλα για τυφλούς. Και δεν τους έδινε μόνο στέγη, αλλά και τροφή από τις ελεημοσύνες που του έκαναν ευσεβείς χριστιανοί. Ακόμα, φρόντιζε και για τις ψυχές τους. «Τι σημαίνει, έλεγε, να φροντίζουμε μόνο για τα σώματα των δυστυχών; Περιορίζοντας ως εδώ τη φιλανθρωπία, είναι σαν να την κάνουμε απέναντι σε ζώα. Το σπουδαίο είναι να συμπληρώσουμε το καλό φροντίζοντας και για το φωτισμό του πνεύματος». Έτσι, οι προστατευόμενοι του τυφλοί ήταν ευτυχείς. Διότι, αν και δεν είχαν σωματικά μάτια, έπαιρναν όμως πνευματικά και απολάμβαναν το φως το αληθινό του Χριστού. Άλλωστε, Αυτός «ἢν τὸ φῶς τὸ ἀληθινόν, ὃ φωτίζει πάντα ἄνθρωπον ἐρχόμενον εἰς τὸν κόσμον» (Ευαγγέλιο Ιωάννου, α’ 9). Δηλαδή ο Κύριος ήταν πάντοτε το τέλειο φως, που φωτίζει κάθε άνθρωπο που έρχεται στον κόσμο.
Ο όσιος Λιμναίος πέθανε θρηνούμενος από τα τυφλά τέκνα του, που αποτέλεσαν τη μεγάλη μέριμνα και στοργή της ζωής του.
Πέμπτη 13 Φεβρουαρίου σήμερα και σύμφωνα με το Εορτολόγιο γιορτάζουν τα εξής ονόματα: Πρίσκιλλα, Πρισίλλα, Μαρτινιανός.
Άγιοι Ακύλας και Πρίσκιλλα οι Απόστολοι
Οι Άγιοι Απόστολοι Ακύλας και Πρίσκιλλα ήταν ζευγάρι Ιουδαίων και καταγόταν από τον Πόντο. Κατοικούσαν στην Κόρινθο και εξασκούσαν το επάγγελμα του σκηνοποιού. Ήσαν δε άνθρωποι ενάρετοι και ευσεβείς.
Όταν ο απόστολος Παύλος, επισκέφθηκε την Κόρινθο, για να διδάξει την ορθόδοξη πίστη, το ζεύγος του προσέφερε θερμή φιλοξενία καθώς είχε εντυπωσιαστεί με το κήρυγμά του. Τόσο τους άγγιξε ο φλογερός και σωτήριος λόγος του απόστολου, ώστε αφού κατηχήθηκαν και βαπτίσθηκαν από αυτόν, αποφάσισαν να τον ακολουθήσουν στις περιοδείες του ως βοηθοί του. O απόστολος εντυπωσιάσθηκε τόσο από τις αρετές και τη χριστιανική τους δράση ώστε τους μνημονεύει στις επιστολές του γράφοντας ότι για τις προσφερθείσες υπηρεσίες τους και το θάρρος είναι ευγνώμων όχι μόνον εκείνος, αλλά και όλες οι εκκλησίες των εθνών.
Αργότερα οι διώκτες του χριστιανισμού τούς συνέλαβαν και αποκεφάλισαν τούς Αγίους χαρίζοντάς τους μαζί με τον τίτλο των Αποστόλων και τον τίτλο των Μαρτύρων.
Όσιος Μαρτινιανός
O Όσιος Μαρτινιανός καταγόταν από την Καισάρεια της Παλαιστίνης και έζησε στα χρόνια του αυτοκράτορα Θεοδοσίου του Μικρού στις αρχές του 5ου μ.Χ. αιώνα. Από μικρός ποθούσε τον βίο της άσκησης και της αφοσίωσης.
Σε ηλικία 18 ετών αποσύρθηκε στο όρος του Κιβωτού και ζούσε εκεί ασκούμενος στην προσευχή και την νηστεία. Κάποια γυναίκα αμαρτωλή εμφανίστηκε με δολιότητα στη θύρα του κελιού του Αγίου και παρακαλούσε να την δεχθεί για διανυκτέρευση μέσα στο κελί, διότι έχασε, όπως έλεγε, το δρόμο και κινδύνευε να κατασπαραχθεί από τα θηρία κατά την διάρκεια της νύχτας. Ο Άγιος ενεργώντας με φιλανθρωπία την φιλοξένησε στο εξωτερικό μέρος του ερημητηρίου του. Η γυναίκα αυτή όμως απέβαλε το προσωπείο και ποικιλοτρόπως προκαλούσε τον Άγιο. Ο γενναίος τους Χριστού αθλητής προς κατανίκηση της εμπαθούς επιθυμίας, άναψε φωτιά και έριξε τον εαυτό του εντός αυτής. Μόλις η γυναίκα είδε αυτό, τα μάτια του πνεύματός της που έβλεπαν μόνο την διαφθορά, ανέβλεψαν για πρώτη φορά. Η αμαρτωλή γυναίκα μετανόησε και αφού έφυγε έγινε μοναχή με το όνομα Παύλα και σώθηκε ζώντας οσιακά στη Βηθλεέμ.
Η φήμη του, εξαπλώθηκε γρήγορα σε όλη τη γύρω περιοχή, με αποτέλεσμα να συρρέουν στο κελί του πλήθος κόσμου, που ζητούσε παρηγοριά και τις συμβουλές του. Μεταξύ των άλλων έρχονταν και γυναίκες και κόρες, ζητώντας στήριγμα κατά των καταιγίδων και ασπίδα κατά των πειρασμών της ζωής.
Ο Μαρτινιανός, κάνοντας το έργο του πνευματικού, πήγε σε πολλά μέρη. Τελικά κατέληξε σ’ ένα ησυχαστήριο έξω από την Αθήνα. Συχνά δε έλεγε τα λόγια των αποστόλων Πέτρου και Παύλου: ότι ο Διάβολος περιέρχεται σα θηρίο και ζητά ποιόν να καταπιεί. Οφείλουμε λοιπόν να προφυλαγώμαστε από τις επιθέσεις του, έτοιμοι πάντοτε για να τον αποκρούσομε. Πέθανε σε βαθιά γεράματα στο ερημητήριό του περί τα τέλη του 5ου ή τις αρχές του 6ου αιώνα μ.Χ.
Η Σύναξη του Οσίου ετελείτο στο Αποστολείο των Αγίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου, που ήταν κοντά στην Μεγάλη Εκκλησία.
Σήμερα, Πέμπτη (6.2.2025), σύμφωνα με το εορτολόγιο τιμάται η μνήμη του Αγίου Φωτίου του Μεγάλου.
Τα ονόματα που γιορτάζουν σήμερα, σύμφωνα με το εορτολόγιο, είναι τα εξής:
Φώτιος, Φώτης, Φωτεινός, Φώτις, Φωτεινή, Φανή, Φένια, Φώτω, Φώφη, Φωτούλα, Φαίη, Φωφώ *
Άγιος Φώτιος ο Μέγας Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως
Ο Μέγας Φώτιος έζησε κατά τους χρόνους που βασίλευσαν οι αυτοκράτορες Μιχαήλ (842 – 867 μ.Χ.), υιός του Θεοφίλου, Βασίλειος Α’ ο Μακεδών (867 – 886 μ.Χ.) και ο Λέων ΣΤ’ ο Σοφός (886 – 912 μ.Χ.), υιός του Βασιλείου. Γεννήθηκε το 810 μ.Χ. (κατά άλλους το 820 μ.Χ.) στην Κωνσταντινούπολη από ευσεβή και επιφανή οικογένεια, που αγωνίσθηκε για την τιμή και προσκύνηση των ιερών εικόνων.
Οι γονείς ήταν ο Άγιος Σέργιος και Ειρήνη και καταδιώχθηκαν επί του εικονομάχου αυτοκράτορα Θεοφίλου (829 – 842 μ.Χ.). Ο Άγιος Σέργιος ήταν αδελφός του Πατριάρχου Ταρασίου (784 – 806 μ.Χ.) και περιπομπεύθηκε δέσμιος από το λαιμό ανά τις οδούς της Κωνσταντινουπόλεως, στερήθηκε την περιουσία του και εξορίσθηκε μετά της συζύγου του και των παιδιών του σε τόπο άνυδρο, όπου από τις ταλαιπωρίες πέθανε ως Ομολογητής.
Ο ιερός Φώτιος διέπρεψε πρώτα στα ανώτατα πολιτικά αξιώματα. Όταν με εντολή του αυτοκράτορα απομακρύνθηκε βιαίως από τον πατριαρχικό θρόνο ο Πατριάρχης Ιγνάτιος, ανήλθε σε αυτόν, το έτος 858 μ.Χ., ο ιερός Φώτιος, ο οποίος διακρινόταν για την αγιότητα του βίου του και την τεράστια μόρφωσή του. Η χειροτονία του εις Επίσκοπο έγινε την ημέρα των Χριστουγέννων του έτους 858 μ.Χ. υπό των Επισκόπων Συρακουσών Γρηγορίου του Ασβεστά, Γορτύνης Βασιλείου και Απαμείας Ευλαμπίου. Προηγουμένως βέβαια εκάρη μοναχός και ακολούθως έλαβε κατά τάξη τους βαθμούς της ιεροσύνης.
Ο Άγιος Φώτιος κοιμήθηκε οσίως το έτος 891 μ.Χ. όντας εξόριστος στην ιερά μονή των Αρμενιανών, όπως άλλοτε ο θείος και ιερός Χρυσόστομος στα Κόμανα του Πόντου. Το ιερό και πάντιμο σκήνωμα του Αγίου και Μεγάλου Φωτίου εναποτέθηκε στην λεγόμενη μονή της Ερημίας ή Ηρεμίας, που ήταν κοντά στην Χαλκηδόνα. Παλιότερα η Σύναξή του ετελείτο στο Προφητείο, δηλαδή στο ναό του Τιμίου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου, που βρισκόταν στη μονή της Ερημίας, ενώ τώρα τελείται στην ιερά πατριαρχική μονή της Αγίας Τριάδος στη νήσο Χάλκη, όπου ιδρύθηκε και η Θεολογική Σχολή της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας.
Σήμερα Τρίτη, 6 Φεβρουαρίου, σύμφωνα με το εορτολόγιο τιμάται η μνήμη του Αγίου Φωτίου του Μεγάλου.
Τα ονόματα που γιορτάζουν σήμερα είναι τα εξής:
- Φώτιος,
- Φώτης,
- Φωτεινός,
- Φώτις,
- Φωτεινή,
- Φανή,
- Φένια,
- Φώτω,
- Φώφη,
- Φωτούλα,
- Φαίη,
- Φωφώ*.
Άγιος Φώτιος ο Μέγας
Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως (858-867, 877-886) και μία από τις σημαντικότερες εκκλησιαστικές και πνευματικές προσωπικότητες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Ονομάσθηκε «Μέγας» για τις μεγάλες υπηρεσίες που προσέφερε στην Ορθόδοξη Χριστιανική Εκκλησία.
Ήταν επίσης ένας από τους σημαντικότερους λόγιους του μεσαιωνικού ελληνισμού.
Καθοριστικής σημασίας για τις εκκλησιαστικές και πολιτικές εξελίξεις της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας ήταν η έρις του προς τον Ιγνάτιο για τον πατριαρχικό θρόνο της Κωνσταντινούπολης, και η επακόλουθη διαμάχη με την Εκκλησία της Ρώμης, για την οποία διαμάχη η πολιτεία του Φωτίου υπήρξε μία από τις σημαντικότερες αφορμές.
Ανακηρύχθηκε άγιος της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας και η μνήμη του τιμάται στις 6 Φεβρουαρίου.
*Υπάρχουν και άλλες ημερομηνίες που γιορτάζει αυτό το όνομα.
Επίσης σήμερα είναι η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Κλειτοριδεκτομής.
☀ Ανατολή ήλιου: 07:25 – Δύση ήλιου: 17:53
🌘 Σελήνη 25.6 ημερών
