Στο επίκεντρο των διεθνών γεωπολιτικών και οικονομικών συζητήσεων βρέθηκε η Μεσσηνία, με την ομιλία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο δείπνο των ηγετών του Europe Gulf Forum. Η διοργάνωση, η οποία πραγματοποιήθηκε το βράδυ του Σαββάτου 16 Μαΐου στο Costa Navarino από τον Όμιλο Antenna και το Atlantic Council, συγκέντρωσε κορυφαίες προσωπικότητες από την Ευρώπη και τις χώρες του Κόλπου.
Κατά τη διάρκεια της τοποθέτησής του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης εστίασε στην αναβαθμισμένη θέση της Ελλάδας στο διεθνές στερέωμα, περιγράφοντας τη χώρα ως έναν αξιόπιστο συνομιλητή και μια φυσική γέφυρα που συνδέει την ευρωπαϊκή ήπειρο με την περιοχή του Κόλπου. Ο Πρωθυπουργός έκανε έναν ιδιαίτερο παραλληλισμό, συνδέοντας τον ιστορικό συμβολισμό της Ναυμαχίας του Ναβαρίνου με τη σύγχρονη ανάγκη για ισχυρές διεθνείς συμμαχίες και εταιρικές συνεργασίες.
Η παρουσία της επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, και της προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, προσέδωσε επιπλέον βαρύτητα στην εκδήλωση, όπου συζητήθηκαν διεξοδικά οι προοπτικές οικονομικής και στρατηγικής σύγκλισης των δύο περιοχών. Ο κ. Μητσοτάκης επεσήμανε ότι η σημερινή εικόνα της χώρας αντανακλά την απτή πρόοδο που έχει επιτευχθεί τα τελευταία χρόνια, γεγονός που της επιτρέπει να διαδραματίζει ενεργό ρόλο στις διεθνείς εξελίξεις.
Το φόρουμ αυτό προσφέρει μια ουσιαστική ευκαιρία για την οικοδόμηση νέων εταιρικών σχέσεων σε μια περίοδο έντονων παγκόσμιων μεταβολών. Η ελληνική πλευρά επιδιώκει σταθερά να αξιοποιήσει το συγκριτικό πλεονέκτημα της γεωγραφικής και πολιτικής της θέσης στην ανατολική Μεσόγειο, προωθώντας δυναμικά κοινές πρωτοβουλίες στους τομείς της ενέργειας, των σύγχρονων επενδύσεων και της περιφερειακής ασφάλειας. Με αυτόν τον τρόπο, ενισχύει τους δεσμούς ανάμεσα σε δύο οικονομικά και στρατηγικά ζωτικούς χώρους που έρχονται πλέον όλο και πιο κοντά.
Ακολουθεί η ομιλία του Πρωθυπουργού (ανεπίσημη μετάφραση από τα αγγλικά):
Θοδωρή, σε ευχαριστώ πολύ γι’ αυτή την εξαιρετικά ευγενική εισαγωγή. Καταλαβαίνω ότι είναι εξαιρετικά επικίνδυνο να μιλώ για πολλή ώρα, γιατί έχετε ρίξει μια ματιά σε αυτό το υπέροχο μενού και είμαι σίγουρος ότι όλοι σας έχετε ιδιαίτερη όρεξη.
Πρώτα απ’ όλα, όμως, θα ήθελα να ξεκινήσω συγχαίροντας το Atlantic Council και τον Θοδωρή προσωπικά γι’ αυτή την εξαιρετική εκδήλωση, η οποία πραγματοποιείται σε έναν τόπο ιδιαίτερης ιστορικής σημασίας για τη χώρα μου, καθώς ακριβώς πίσω μας, σε αυτόν τον κόλπο, τον Οκτώβριο του 1827, έλαβε χώρα μια σημαντική ναυμαχία. Οι κοινές δυνάμεις και οι στόλοι της Βρετανίας, της Γαλλίας και της Ρωσίας βύθισαν τον οθωμανικό-αιγυπτιακό στόλο και έτσι ουσιαστικά άνοιξαν τον δρόμο για την ανεξαρτησία της Ελλάδας.
Tony και David, είμαστε πολύ ευγνώμονες που ο ναύαρχος Κόδριγκτον αγνόησε τις οδηγίες μη εμπλοκής που είχε λάβει και κατέληξε να βυθίσει ολόκληρο τον στόλο. Αν αυτό δεν είχε συμβεί, πιθανώς η Ελλάδα να μην ήταν σήμερα ανεξάρτητο κράτος.
Είναι, όμως, ενδιαφέρον και το γεγονός ότι βρισκόμαστε σε ένα μέρος που, κατά κάποιον τρόπο συμβολίζει την πρόοδο που έχει σημειώσει η χώρα. Πρόκειται για έναν υπέροχο νέο προορισμό που έχουμε αναδείξει τα τελευταία 10 χρόνια. Ήταν το όραμα ενός πολύ σημαντικού Έλληνα εφοπλιστή που γεννήθηκε σε ένα χωριό σε μικρή απόσταση από εδώ, πάμφτωχος, δημιούργησε την περιουσία του στη θάλασσα και αποφάσισε να επενδύσει στην πατρίδα του. Με μεγάλη υπομονή συγκέντρωσε μία μεγάλη έκταση γης και τη μετέτρεψε σε έναν εκπληκτικό νέο προορισμό. Ουσιαστικά, θαρρώ, αντικατοπτρίζει την πρόοδο που έχει σημειώσει η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια.
Ωστόσο, δεν βρισκόμαστε εδώ σήμερα για να μιλήσουμε για τα επιτεύγματα της Ελλάδας. Βρισκόμαστε εδώ για να μιλήσουμε γι’ αυτό που θεωρώ μεγάλη προτεραιότητα για όλους εμάς τους Ευρωπαίους, δηλαδή την εγκαθίδρυση μιας πολύ πιο εποικοδομητικής και παραγωγικής σχέσης με τις χώρες του Κόλπου, και χαίρομαι ιδιαίτερα που είχατε σήμερα την ευκαιρία να συναντηθείτε, να ανταλλάξετε απόψεις και να συζητήσετε ανοιχτά και ειλικρινά για τις ευκαιρίες και τις προκλήσεις αυτής της τόσο σημαντικής σχέσης.
Και όταν κοιτάζω την Ελλάδα, από την κατάκτηση της ανεξαρτησίας μας, πάντα στρέφαμε το βλέμμα μας προς τη Δύση. Η πρόκληση ήταν πάντα: «Πώς μπορούμε να γίνουμε πραγματικό μέλος της ευρωπαϊκής οικογένειας;».
Όμως, στις μέρες μας, πιστεύω ότι είναι πολύ πιο σημαντικό να στρέφουμε το βλέμμα μας και προς την Ανατολή, τα Νοτιοανατολικά, προς το Νότο, προς την Αφρική. Και αυτό, νομίζω, είναι ιδιαίτερα σημαντικό στο πλαίσιο αυτού του μεταβαλλόμενου περιβάλλοντος ασφάλειας. Στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συζητάμε εκτενώς με τη Georgia για μια προσέγγιση 360 μοιρών όσον αφορά την ασφάλεια.
Όσο και αν μας απασχολεί ο πόλεμος στην Ουκρανία, δεν μπορούμε να αγνοήσουμε το γεγονός ότι υπάρχουν πολλές ευκαιρίες και προκλήσεις σε άλλα μέρη του κόσμου. Θεωρώ ότι η Ελλάδα αποτελεί μια φυσική «γέφυρα» μεταξύ της Ευρώπης και των χωρών του Κόλπου. Σταθήκαμε στο πλευρό των χωρών του Κόλπου σε περιόδους μεγάλων δυσκολιών, υποστηρίζοντάς τις στρατιωτικά με όλες μας τις δυνάμεις. Πιστεύω ότι τώρα είναι η ώρα να ενισχύσουμε αυτή τη συνεργασία σε διάφορους τομείς προτεραιότητας, με την ενέργεια να αποτελεί σαφώς έναν από αυτούς.
Στην Ευρώπη συζητάμε πολύ για τον ρυθμό της πράσινης μετάβασης. Παραμένουμε προσηλωμένοι στους κλιματικούς μας στόχους, αλλά συνάμα γνωρίζουμε ότι η απανθρακοποίηση δεν μπορεί να επιτευχθεί εις βάρος της βιομηχανικής μας βάσης. Επίσης, γνωρίζουμε ότι τα ορυκτά καύσιμα θα συνεχίσουν να αποτελούν μέρος του ενεργειακού μας μείγματος στο ορατό μέλλον. Επομένως, αν πρόκειται να συζητήσουμε για την εισαγωγή φυσικού αερίου, για νέες σχέσεις, στρατηγικές συνεργασίες, αυτή είναι πραγματικά η περιοχή στην οποία πρέπει να στρέψουμε το βλέμμα μας.
Όταν μιλάμε για την ενίσχυση της αμυντικής μας βάσης στην Ευρώπη, ας έχουμε υπόψη μας ότι, όπως γνωρίζετε, οι χώρες του Κόλπου έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο στον τομέα της αμυντικής τεχνολογίας. Υπάρχουν νέες συνεργασίες που μπορούν να οικοδομηθούν στον τομέα αυτό.
Όταν εξετάζουμε τις νέες εμπορικές διαδρομές, τη σημασία του IMEC (India-Middle East-Europe Economic Corridor), οι χώρες του Κόλπου βρίσκονται ακριβώς στο μέσον μεταξύ Ινδίας και Ευρώπης. Υπάρχουν σημαντικές ευκαιρίες για τη διερεύνηση νέων εμπορικών διαδρομών, για την εξέταση θεμάτων logistics, αλλά και για την ενίσχυση της διείσδυσης των ευρωπαϊκών επενδύσεων στον Κόλπο, η οποία, ομολογουμένως, παραμένει ακόμη σε σχετικά χαμηλό επίπεδο. Πάντα επιδιώκουμε να προσελκύσουμε επενδύσεις από τον Κόλπο στην Ευρώπη, αλλά θα πρέπει επίσης να είμαστε πιο τολμηροί όσον αφορά την επένδυση σε αυτό το μέρος του κόσμου, καθώς διανύει περίοδο βαθύτατου μετασχηματισμού.
Και τελευταίο αλλά εξίσου σημαντικό, ένα ζήτημα για το οποίο γνωρίζω ότι η Georgia ενδιαφέρεται ιδιαίτερα: η Αφρική. Μπορούμε και πρέπει να συνεργαστούμε με τις χώρες του Κόλπου, παρά το γεγονός ότι, όπως καταλαβαίνω, οι ατζέντες μας δεν ευθυγραμμίζονται πάντα πλήρως, αλλά πιστεύω ότι είναι στο συμφέρον όλων να συμβάλλουμε στη σταθεροποίηση της Αφρικής, να επενδύσουμε στην Αφρική, να εξετάσουμε πώς η Αφρική μπορεί να μας βοηθήσει να διαφοροποιήσουμε τις πηγές κρίσιμων πρώτων υλών, να διαχειριστούμε προβλήματα όπως η μετανάστευση, να διασφαλίσουμε ότι χώρες όπως η Αίγυπτος παραμένουν σταθερές και ότι η Λιβύη θα επανέλθει σε κατάσταση σταθερότητας. Αυτό είναι ζωτικής σημασίας και για τις δύο πλευρές. Και στρέφω το βλέμμα μου στη Georgia, επειδή βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μεγάλες μεταναστευτικές πιέσεις και έχουμε συμφέρον που, πιστεύω, συνάδει με αυτό των χωρών του Κόλπου όσον αφορά τη διασφάλιση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή αυτή.
Δεν θέλω, λοιπόν, να καταχραστώ τον χρόνο σας. Δεν υπάρχει κανένας τρόπος να ανταγωνιστώ τους ταχυδακτυλουργούς και τους ζωγράφους που είχε την καλοσύνη να καλέσει ο Θοδωρής, είμαι βέβαιος ότι θα υπάρξει πολύ ενδιαφέρουσα ψυχαγωγία και μετά το δείπνο μας -αυτό που μπορώ να σας πω είναι ότι δεν υπάρχει τρόπος το Συνέδριο του κόμματός μου να το ανταγωνιστεί αυτό, ξέρετε πώς είναι, παρακολουθεί κανείς πολλές ομιλίες.
Έχουμε εκλογές που έρχονται, το αργότερο τον Μάιο του 2027, και πρέπει να διασφαλίσω ότι θα επικρατήσουμε και πάλι. Σ’ ευχαριστώ όμως πολύ, Θοδωρή, που με προσκάλεσες, και ανυπομονώ πραγματικά να διασφαλίσω ότι αυτό το φόρουμ θα γίνει ακόμη πιο ουσιαστικό.
Όσον αφορά τον ρόλο μας στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, είμαι βέβαιος ότι οι χώρες που εκπροσωπήθηκαν εδώ σήμερα θα καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για να ενισχύσουν τη συνεργασία και να διασφαλίσουν ότι, σε κάποιο σημείο, θα υλοποιήσουν τις δεσμεύσεις τους. Η Ελλάδα και η Ιταλία είναι οι δύο χώρες που συμμετέχουν επί του παρόντος στην Επιχείρηση ASPIDES, μια ναυτική επιχείρηση που αποσκοπεί στη διασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα. Πρέπει λοιπόν να πείσουμε τους άλλους Ευρωπαίους εταίρους μας ότι, αν θέλουν να αντιμετωπίσουν πιο σοβαρά αυτή τη σχέση με τις χώρες του Κόλπου, πρέπει να ανταποκριθούν ως προς τις δεσμεύσεις τους. Είμαι, ωστόσο, βέβαιος ότι θα σημειώσουμε σημαντική πρόοδο προς αυτή την κατεύθυνση.
Θοδωρή, Fred, σας ευχαριστώ πολύ και πάλι που οργανώσατε αυτή τη συνάντηση. Ας ανανεώσουμε τη συνάντησή μας εδώ την επόμενη χρονιά, που πιθανότατα θα είναι, ξέρετε, κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας. Σας ευχαριστώ πολύ.
